Roofs 2018-12-56 Aan de slag met klimaatadaptatie

Stichting Roof Update

De grote droogte van de afgelopen maanden helpt de ontwikkelaars van ­innovatieve waterbeheersystemen. De voorvechters voor meer groen in de stad worden gehoord. Het moet beter en snel ook! Begin november ­tekenden landelijke en regionale overheden, waterschappen en gemeenten een ­bestuursakkoord klimaatadaptatie waarbij honderden miljoenen vrijkomen. Het dak met al haar mogelijkheden zal daarbij automatisch een belangrijke rol gaan vervullen.

In alle haast om onze bouwopgave gerealiseerd te krijgen, zouden we bijna vergeten rekening te houden met de natuur. Maar gelukkig was daar de grote droogte van de afgelopen maanden. Iedereen werd met de neus op de feiten gedrukt: we zijn erg kwetsbaar voor de grillen van de natuur. En dus is er plots ook meer oor voor mensen die dit al jaren roepen. Ineens worden woorden als klimaatadaptatie en natuurinclusief bouwen meer dan papieren kreten of proefballonnetjes. Voorvechters voor beter watermanagement in steden worden serieuzer genomen en systemen die innovatieve bedrijven klaar hebben liggen krijgen een kans tot opschaling. Hier ligt een belangrijke rol voor organisaties als Rainproof, de Stichting Roof Update en samenwerkingsverbanden als de Green Deal Groene Daken. Nu moeten ze hun deskundigheid meer dan ooit inzetten om de theorie, die nog mondjesmaat de praktijk vond, op te schalen voor het grote werk.

Op de Vakbeurs Klimaat, begin november in Houten, konden nieuwe en minder nieuwe ideeën schitteren. In de wandelgangen van de vakbeurs gonsde het van ent­hou­siasme. Veel bedrijven hebben ervaring opgedaan met waterbeheersystemen en staan klaar om op te schalen. Van de regenwaterschutting van Raindrain, een modulair containersysteem in de vorm van een schutting waarmee de buffercapaciteit voor regenwater is uit te breiden, tot de integrale oplossing van Joosten Kunststoffen waarbij waterberging op daken en in de grond een constante watertoevoer naar groen in de stad garandeert. Heijmans toonde in een eenvoudige opstelling het imposante Amsterdam Vertical in Sloterdijk naast regenlaarsjes van kinderen: het is tijd om écht in te grijpen om onze toekomstige generaties in een leefbaar Nederland op te laten groeien.

En de natuur lijkt hiervoor het beste antwoord te leveren. Groen op daken, tegels, gevels en in de straten en parken van de stad levert een perfecte combinatie tussen mooi en multifunctioneel. Een voedzame bodem, die voeding biedt aan een diversiteit aan groen, betekent een beter milieu in de gebouwde omgeving en een betere waterhuishouding.

Waardevol groen

Nico Wissing van NL Greenlabel is één van die voorvechters voor een beter samenspel tussen de natuur en de gebouwde omgeving, wiens woorden vandaag in vruchtbaarder aarde vallen. Hij riep de toehoorders op, tijdens het lezingen­programma van de vakbeurs, om groen in steden te kapitaliseren. “Beschouw het bos als een zuurstoffabriek. Een boom brengt 50 euro per jaar op in wateropbrengst en welbevinden.” Een optimale samenwerking tussen landschap en bebouwing ziet hij als de ecoloog bovenaan het bouwproces komt te staan. “Dit resulteert in een nieuwe architectuur, waarbij het gebouw te gast is in het landschap en geen inbreuk doet op de biodiversiteit en bestaande ecologische structuren.”

Het nieuwe Slingeland Ziekenhuis in Doetinchem is daar een voorbeeld van. Wiegerinck Architecten schrijft: “De komst van het ziekenhuis is een kans om het landschap zijn oorspronkelijke structuur terug te geven, en het te verrijken naar een grotere biodiversiteit. Het ziekenhuis wordt een plek waar natuur, gezondheidszorg en architectuur elkaar versterken. Duurzame gebiedsontwikkeling waarbij klimaat, natuur en mens samengaan, is niet meer weg te denken.”

Sneller dan we denken

Spoedig zullen meer van deze projecten volgen, want de overheid maakt de komende jaren zo'n 600 miljoen euro vrij voor investeringen in klimaatadaptatie. Zo worden onder meer waterbergingen aangelegd, waaruit de landbouw kan putten als het erg droog is. Minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat) heeft hiervoor eind ­november samen met gemeenten, waterschappen en provincies Bestuursakkoord Klimaatadaptatie getekend. Alle lagen van de ­Nederlandse overheid gaan investeren in het weerbaarder maken van Nederland tegen de gevolgen van klimaatverandering.

De Minister spreekt van 'een aan-de-slag-akkoord.' “Het is belangrijk dat er nu al extra stappen worden gezet om onze straten, tuinen en leefomgeving anders in te richten tegen de gevolgen van klimaatverandering. Dat dit nodig is, heeft het afgelopen jaar van weerextremen laten zien. Water was schaars door de droogste en warmste zomer in veertig jaar. Op andere momenten liepen straten en huizen onder water door hevige regenbuien.”

Met de ondertekening van het akkoord zeggen zowel de Rijksoverheid enerzijds als de provincies, waterschappen en gemeenten anderzijds toe de komende jaren elk 300 miljoen euro vrij te maken voor klimaatadaptatie. Op basis van stresstesten komt er in 2020 in regioplannen te staan hoe en met welke projecten deze impuls van 600 miljoen euro het meest effectief kan worden ingezet. Eerder onderzoek van Deltares toonde aan dat als er geen maatregelen genomen worden, de schade door extreme regenval en langdurige droogte in steden tot 2050 kan oplopen naar circa 71 miljard euro.

Labels