Roofs 2018-12-20 Vernieuwde VCA gaat terug naar de basis

VCA Congres 2018

Tijdens het VCA Congres 2018, dat Uitgeverij Kerkebosch op 31 oktober 2018 organiseerde in de Landgoederij in Bunnik, werd ingegaan op de wijzigingen van de VCA die eerder jaar dit jaar zijn doorgevoerd. Ook werd de ontwikkeling naar ISO 45001 besproken.

Eerder dit jaar zijn de nieuwe VCA 2017/6.0 en de nieuwe ISO 45001 (voorheen OHSAS 18001) gepubliceerd. Beide normen richten zich op het verminderen van veiligheids- en ­gezondheidsrisico’s op het werk. Wat zijn de wijzigingen en hoe verhouden de nieuwe VCA en de nieuwe ISO zich tot elkaar? Dit was het onderwerp van het VCA Congres 2018, dat werd geleid door dagvoorzitter Pieter Diehl (BMA Advies). In zijn openingswoord ging Ton Jeen, voorzitter van de SSVV (Stichting Samenwerken Voor Veiligheid), die het VCA in ­beheer heeft, nader in op de geactualiseerde versie.

Focus op veiligheid

VCA staat voor Veiligheid, Gezondheid en Milieu Checklist Aannemers. Het is in Nederland al 25 jaar de standaard in veilig, gezond en duurzaam werken. De checklist is voortgekomen uit, en in eerste instantie ontwikkeld door, de (petro)chemische industrie en gebaseerd op ‘best practices’. Inmiddels zijn veel meer branches betrokken bij VCA en wordt het schema breed toegepast. Ook in de dakenbranche is het een belangrijk instrument.

VCA onderscheidt drie niveaus:

  • VCA*, gericht op de directe beheersing van Veiligheid, gezondheid en Milieu (VGM) tijdens het uitvoeren van werkzaamheden op de werkvloer, zonder inschakeling van onderaannemers.
  • VCA**, gericht op directe beheersing van VGM tijdens het uitvoeren van werkzaamheden op de werkvloer én op een VGM-beheerssysteem.
  • VCA Petrochemie, gericht op directe beheersing van VGM tijdens het uitvoeren van werkzaamheden op de werkvloer én op een VGM-beheerssysteem met specifieke aanvullende eisen voor de petrochemie.

In de dakenbranche wordt doorgaans gebruik gemaakt van VCA* en VCA**. De voor dakdekkers bekendste uitvloeisels van VCA zijn de maandelijkse ‘toolbox meetings’ en de jaarlijkse keuring van materieel en gereedschappen.

De VCA 2017/6.0 is de opvolger van VCA 2008/5.1 en is ­gepubliceerd op 2 april 2018. Jeen zette uiteen dat met deze nieuwe versie terug naar de basis wordt gegaan: de focus ligt op veiligheid en dan met name op de werkplek. De aansluiting op de praktijk is beter en er is meer aandacht voor gedrag en bewustzijn op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu. De functie-RI&E is daarom vervangen door de bedrijfs-RI&E. Milieu is in de nieuwe versie geen apart hoofdstuk meer en afvalbeheer is afgevallen. Ook is toe­gevoegd dat de Taak Risico Analyse (TRA) niet ouder dan een jaar mag zijn. Op zich logisch, want een TRA is ­bedoeld voor werkzaamheden die een enkele keer voor­komen. Wanneer dat vaker is, moet het worden opgenomen in de bedrijfs-RI&E.

Jeen ging kort in op de verschillen met ISO 45001. In ISO 45001 zijn algemene eisen opgenomen voor de werkveiligheid van managers, medewerkers en dienstverleners. Ook zijn er specifieke eisen opgenomen voor de werk­omgeving en voor veranderingen aan de werkomgeving. Het verschil met VCA 2017/6.0 is dus dat ISO meer focus heeft op veiligheid in de keten. Het type certificaat is afhankelijk van de rol in de keten. Er is een koppeling met de basisopleidingen VCA Basis en VCA VOL (CDR) met de SSVV Opleidingengids voor ­Risicovolle taken.

VCA en ISO

Henk Kwakernaak van adviesbureau KWA ging verder in op het verschil tussen VCA en ISO. Bij VCA, vertelde hij, ligt de focus op hoe je veiligheid, gezondheid en milieu op de werkvloer moet regelen. VCA is praktisch ingericht en is bedoeld om de systemen van opdrachtgevers en aannemers zo goed mogelijk op elkaar te laten aansluiten. Er is veel aandacht voor de inzet van concrete hulpmiddelen. Voor opdrachtgevers is hierdoor duidelijk wat een aannemer op de werkvloer minimaal heeft geregeld.

Bij ISO 45001 ligt de focus op wat je moet regelen: het inrichten van een systeem om risico’s op het gebied van veiligheid en gezondheid te beheersen. Bedrijven zijn vrij in de keuze van de middelen die ze inzetten om veiligheid en gezondheid op de werkvloer te verbeteren. De aandacht gaat vooral uit naar het inrichten, monitoren en evalueren van het beheerssysteem.

Feitelijk bepaalt de aard van het bedrijf, en de werkzaam­heden die het bedrijf uitvoert, of een VCA meer of ­minder voor de hand ligt dan ISO. Wanneer er sprake is van ­teamgerichte, projectmatige aanpak met fysieke inzet, dan ligt een VCA meer voor de hand. Is het een doorlopend proces met verantwoording en kennisoverdracht, dan is ISO een betere optie.

Tijdens het congres werd middels parallelsessies nader ­ingegaan op de ins en outs van VCA en ISO. Daarbij werd o.a. ook ingegaan op het programma VGM-bewustzijn en -gedrag (wat werkt en wat niet?) en de verschillende ­verantwoordelijkheden en verplichtingen van zowel de werkgever als de werknemer.

Labels